Leren solliciteren en werk vinden in Cambodja

Geschatte leestijd: 7 minuten.

Athit Kong werd in 2002 ontslagen vanwege zijn inzet voor de Cambodjaanse vakbond. Hij werkte toen zo’n 2,5 jaar als assistent-machineoperator op de wasafdeling van een textielfabriek. Maar van de een op de andere dag was het voorbij. Sindsdien maakt hij carrière bij de bond; nu is hij vice-voorzitter. Athit zorgde er samen met anderen voor dat de vakbond groeide van 5.000 naar ruim 50.000 leden. ‘Het is echt een leerproces, werken bij een vakbond. Maar langzaamaan zie ik resultaten. We groeien, de werkomstandigheden verbeteren en er is een minimumloon bereikt’.

Waarom een artikel over de vakbond in Cambodja?

Normaliter heb ik niet zoveel met vakbonden. Ik heb er gewoon bijzonder weinig mee te maken gehad, in mijn werkzame jaren tot nu toe. Via een klik hier en een klik daar ben ik terecht gekomen op de website van CNV Internationaal. En daar klik ik, uit nieuwsgierigheid, op de pagina ‘projecten waarvoor financiering wordt gezocht’. Om uit te komen bij de Cambodja pagina. De informatie en het interview met Athit Kong triggeren me. En specifieker, één zin blijft in mijn achterhoofd hangen.

De vakbond in Cambodja wil graag een project uitvoeren waarbij 150 jongeren een sollicitatietraining krijgen, leren hoe ze een baan kunnen vinden en wat hun rechten zijn.

Leren solliciteren en werk vinden dus. Mmm, dat komt me ergens bekend van voor.

Wie of wat is CNV Internationaal?

CNV Internationaal komt wereldwijd op voor arbeidsrechten en helpt werkenden om sterk te staan en zich te organiseren in vakbonden. Zo kunnen werknemers wereldwijd ook zélf hun werkomstandigheden verbeteren. CNV werkt samen met lokale vakbondsorganisaties. Zij weten immers zelf het beste wat er nodig is voor de mensen ter plekke, op de werkvloer.

  • CNV Internationaal is een afdeling binnen de CNV Vakcentrale, het op 1 na grootste vakverbond in Nederland met ruim 235.000 leden.
  • Het uitgangspunt van CNV? Iedereen heeft recht op goed werk.
  • CNV Internationaal heeft drie focusregio’s: Latijns-Amerika (5 kernlanden), Afrika (6 kernlanden) en Azië (3 kernlanden)
  • Binnen de drie regio’s onderscheidt CNV Internationaal drie werkterreinen: arbeidsrechten, werkgelegenheid voor jongeren en de ‘sociale dialoog’.
  • Binnen die werkterreinen focust CNV weer op vier kernthema’s: palmolie, mijnbouw, suikerriet en kleding.

Maar goed, Cambodja dus.

Ik lees verder op de website van CNV Internationaal. CNV steunt in Cambodja het werk van de jonge vakbondsorganisatie CLC, met CCAWDU als grootste aangesloten organisatie en dé bond voor de arbeiders in de textielfabrieken. Deze organisatie groeit van vijfduizend leden in 2000 naar ruim vijftigduizend nu. De werkomstandigheden van arbeiders in de textielfabrieken zijn inmiddels verbeterd en er is in de textielsector een minimumloon bereikt.

CLC richtte bijvoorbeeld in 2015 bij zes bedrijven CLC-bonden op, onder meer in de horeca en de toeristische sector. Door dat te doen, kunnen de rechten van steeds meer werknemers worden gewaarborgd. Maar belangrijker nog: kunnen werknemers een normaal, fatsoenlijk loon verdienen waarmee ze in hun dagelijkse levensbehoefte (voedsel, woonruimte, onderwijs en toegang tot gezondheidszorg) kunnen voorzien.

Werkgelegenheid voor jongeren in Cambodja

Ook in Cambodja heeft de jeugd de toekomst. Maar om een goede toekomst te kunnen realiseren is naast goed onderwijs ook voldoende toegang tot de arbeidsmarkt nodig. Voldoende werkgelegenheid dus voor jongeren en -een andere deels overlappende focusdoelgroep- vrouwen. Maar ook fatsoenlijke werktijden, een veilige en gezonde werkomgeving, een normaal uurloon dat past bij de levensstandaard in Cambodja en normale werknemersrechten.

Aan de ene kant kun je zorgen voor voldoende werkgelegenheid, maar dan moeten aan de andere kant de Cambodjaanse jongeren voldoende vaardigheden hebben om die banen te bemachtigen. Zie hier de zin waarmee ik dit artikel begon: De vakbond in Cambodja wil graag een project uitvoeren waarbij 150 jongeren een sollicitatietraining krijgen, leren hoe ze een baan kunnen vinden en wat hun rechten zijn.


Promoting core labour standards,  towards a decent job for Cambodian workers

Onder deze projectnaam slaan CNV International en CLC in Cambodja de handen ineen, met financiële steun van de EU -ja, Europa dus. Dat Europa dat wij als Nederlanders zo steunen of bekritiseren.

Belangrijkste doelen van het project, voor wat betreft de ‘arbeidsrechten’:

  • tegengaan van overmatige werkuren
  • steunen van het recht van werknemers om zich te verenigen
  • stimuleren van een gezonde werkomgeving, tegengaan van regelmatig flauwvallen van werknemers
  • versterken van onderhandelingsvaardigheden van vakbondsleiders

Mede door de website van CNV had ik de gedachte dat dit project volop actief is, totdat ik in een nieuwsbericht lees dat het project met een ‘final conference’ tussen 13 en 16 maart 2017 is beëindigd. Er zijn trainingen georganiseerd over onderhandelen en gelijke rechten voor vrouwen en mannen en er zijn festiviteiten geweest rondom belangrijke internationale dagen van de arbeid, jeugd en mensenrechten. Er zijn nieuwe allianties gevormd voor een betere dialoog tussen overheid, werkgevers en maatschappelijke organisaties.

OK – project afgerond dus. De gedachte die ik bij afgeronde projecten altijd heb bekruipt me ook nu: “En daarna dan?” Hoe staat het nu met die arbeidsrechten? En zijn die 150 jongeren nou eigenlijk getraind in sollicitatietechnieken? Zijn de werkuren en werkomstandigheden in Cambodja nu echt verbeterd? Wat doet CNV nu dan in Cambodja, in de periode 2018, 2019 en 2020?

Ik blijf over met teveel vragen. Tegelijkertijd snap ik dat je arbeidsomstandigheden in een land met ruim 16 miljoen inwoners niet zomaar even met een ‘EU projectje’ verandert. Dat zijn processen van de lange adem. En ook snap ik dat een website niet altijd de meest up-to-date stand van zaken laat zien.

Nog even over sollicitatietrainingen

De hele tijd tijdens het lezen van de achtergronden van dit project blijft dat zinnetje maar in mijn hoofd hangen…150 Cambodjaanse jongeren leren te solliciteren. Wat een toeval dat mijn werkgever, Stichting JoHo, ‘talentontwikkeling’ al jaren als speerpunt heeft. Het stimuleren van vragen als (en antwoorden op) hoe krijg ik een beter zelfinzicht, wie ben ik, wat kan ik, wat wil ik ontwikkelen, waar wil ik werken, en wat past daar dan bij qua werkplek, soort werkgever en baan. Dat we al sinds jaar en dag informatie ontwikkelen over het ontwikkelen van je talenten, solliciteren, assessments, opdoen van werkervaring.

Nu weet ik ook wel dat de bestaande info van JoHo vooral gericht is op Nederlanders. Nederlanders, die vooral in Nederland willen werken. Maar; niet voor niets heeft JoHo “talentontwikkeling” en “internationale samenwerking” als speerpunten. JoHo bereikt toch ook wel erg vaak Nederlanders die in een internationale en/of interculturele context willen werken, of ervaring in het buitenland willen opdoen. Om daar weer persoonlijk of arbeidstechnisch door te groeien. Nu weet ik ook wel dat je dat wat in Nederland werkt, niet zomaar kan doorkopiëren naar een land in Zuidoost-Azië. Laten we de culturele context niet vergeten.

Laat mij nou even dagdromen

Wat zou ik het mooi vinden wanneer JoHo, JoHo donateurs en andere World Supporters, samen met CNV, CLC en bijvoorbeeld partners van Nederlandse expats in Cambodja (die vaak om zingevende projecten zitten te springen) praktische, ‘hand-on’ trainingen opzetten en tools ontwikkelen die in beide landen duurzaam werken. Hoe krijg je meer inzicht in jezelf? Hoe leer je een baan vinden? Wat zijn je vaardigheden en competenties en welke banen passen daar bij? Hoe solliciteer je? Hoe presenteer je jezelf? Welke passies drijven je? Waar wil je over vijf jaar staan? Ook al is de context wellicht volledig anders; dit soort vragen leven zowel bij Nederlandse als Cambodjaanse jongeren (en niet-jongeren, trouwens).

Trainingen, tools en e-courses die, telkens voorzien van een ‘lokale module’, wereldwijd functioneren. De ontwikkeling ervan gefinancierd door de EU en Nederlandse en Cambodjaanse ministeries.

Laat mij nou even dagdromen…

Wakkerrrrrr

Natúúrlijk gebeurt er post-2017 al een hele hoop in Cambodja op het gebied van toegang tot arbeid. Zo wees Google me al heel snel op een lijvig, bijna 100 pagina’s tellend rapport ‘Kingdom of Cambodja Decent Work Country Programme 2019-2023’. Dit programma formuleert drie ambitieuze doelen voor de periode tot aan 2023, en verder tot aan 2030:

  1. stimuleren van fatsoenlijke werkgelegenheid en duurzame ondernemingen, gecombineerd met het ontwikkelen van relevante vaardigheden en competenties van werknemers
  2. versterken en uitbreiden van bescherming van werknemers, hun veiligheid en gezondheid
  3. verbeteren van arbeidsomstandigheden en arbeidsrechten, inclusief het bespreekbaar maken van seksuele intimidatie en bescherming van het moederschap

Dat overlapt toch behoorlijk met de ambities van CLC en CCAWDU, is mijn eerste gedachte.

Voor de geïnteresseerden:

Ondanks gerealiseerde projecten en lijvige plannen vol mooie doelen, is er ook een realiteit van alledag. Begin 2020 plaatste Trouw een artikel over de meest recente invoerheffingen van de EU op Cambodjaanse producten, omdat het land structureel achterblijft in het verbeteren van mensenrechten en arbeidsrechten. Vakbonden en arbeiders die willen staken worden geïntimideerd, het land van boeren wordt ‘afgepakt’ door groeiende suikerrietplantages en het bestuur heeft de oppositie en media monddood gemaakt.

De EU wil dat arbeiders een betere positie krijgen in Cambodja. Maar textielwerkers, meestal vrouwen, kunnen hun baan kwijtraken als de export afneemt. Tegelijkertijd, zonder maatregelen geen structurele verandering. Een duivels dilemma dus. De maatregelen gelden voor ongeveer 20% van de exporthandel; opkomende en dus nog kwetsbare industrieën in Cambodja worden ontzien.

O ja, die 150 jongeren…

Ze laten me niet los.

Wie hen nu precies helpt om betere sollicitatieskills te bemachtigen? Ik weet het nog steeds niet. Wie het weet, mag het zeggen. Of gaan doen. Een mooie pilot-onderzoeksklus, internationale stagetaak, een mooie casestudy voor een MBO/HBO opleiding P&O / HR die over de grenzen kijkt. Samen met JoHo, CNV, CLC en die potentiële financierders?

In de woorden van Athit Kong:

“In Cambodja zijn de werkomstandigheden slecht en er is te weinig werk. Daarom vind ik het belangrijk om te strijden en de vakbeweging te steunen. Ik wil voor mensen een fatsoenlijk leven bereiken. Om successen te bereiken, moet je met elkaar praten. Sociale dialoog is een instrument om een platform te creëren voor de werkende klasse. Stapje voor stapje kom je verder. Hoe? Door je organisatie sterker te maken.”

Athit Kong, website CNV Internationaal

Ik lees graag nog eens opnieuw over Kongs gedachten in 2023, of 2030, in hoeverre het ‘Decent Work Programme’ duurzame verandering heeft gebracht. Ik hoop dat CNV deze ontwikkeling blijft volgen. En wellicht vinden CNV en JoHo elkaar nog eens, in de toekomst.

Deel je ervaringen

  • Ben je zelf actief (geweest) met ontwikkeling van kennis & vaardigheden in Cambodja of op bijvoorbeeld het gebied van arbeidsrechten en mensenrechten? Deel je ervaringen.
  • Ken jij of steun je CNV International? Vertel over je ervaringen!
  • Hoe zou Nederland of de EU moeten omgaan met het duivelse dilemma rondom de export uit Cambodja?
  • Wat is volgens jou de sleutel tot duurzame ontwikkeling in Cambodja? Hoe krijgen vooral vrouwen, jongeren en andere kwetsbare groepen voldoende toegang tot de arbeidsmarkt?

Ik hoor graag meer van je, via de reacties hieronder.

Meer lezen

Mensen die een wereldcommunity vormen

(online) Vrijwilligerswerk -juist nu!

Geschatte leestijd: 12 minuten.

Iets doen voor een ander. Je maatschappelijk betrokken tonen. Een steentje bijdragen. Het is van alle tijden en veel mensen zijn op een of andere manier al vrijwilliger. Bij de sportclub, in je buurt, voor je muziekvereniging, door je voor een goed doel in te zetten of door een tijdje bij een project in het buitenland mee te helpen. In deze tijden van corona en (relatieve) opsluiting in huis zou je kunnen denken dat je vrijwilligerswerk even op een laag pitje komt te staan, maar niets is minder waar!

Of je nu meer tijd besteed aan jezelf, aan je gezin, aan een initiatief of hulpvraag in je wijk, dorp of stad, aan een Nederlands initiatief of een goed doel in het buitenland: op alle niveaus kun je bijdragen en ontwikkelen. En júist nu worden veel vrijwilligerstaken en -werkzaamheden omgebouwd naar werk-op-afstand. Een overzicht, waarin ik eerst inzoom en daarna uitzoom.

Bijdragen aan jezelf

Vrijwilligerswerk doen is, naast het helpen van een ander, bij uitstek een manier om vaardigheden aan te scherpen en nieuwe competenties op te doen. Daarvoor heb je wel eerst een goed zelfbeeld en zelfinzicht nodig: wie ben ik, wat kan ik, en wat wil ik ontwikkelen?  

Het is daarbij goed om heel eerlijk naar jezelf te zijn. Dat valt niet altijd mee, als mens heb je allerlei strategieën ontwikkeld om jezelf voor de gek te houden. Maar wil je écht werken aan jezelf, probeer jezelf dan ook écht even in die spiegel aan te kijken. Welke zaken gaan je al goed af, waar heb je juist nog meer moeite mee, en wat wil je dan juist nog verder ontwikkelen? Maar vooral: waarom. Kies het ontwikkelen van die vaardigheden of competenties die je verder brengen in wie je écht wilt zijn, of die je helpen dat (carrière- of levens)pad te volgen dat je altijd al hebt willen volgen.

In deze tijden, waarin je min of meer gedwongen wordt om veel tijd binnenshuis door te brengen, kan je juist goed zelfreflecteren. Of vraag je partner of goede vriend om, al dan niet via een virtuele verbinding, je daarmee te helpen. Kies die mensen uit die het durven om je positief-kritisch te benaderen. En: sta daar voor open. Er zijn online verschillende tests te vinden die je helpen met zelfkennis en het achterhalen van je persoonlijkheid. JoHo heeft er een aantal voor je op een rij gezet; gebruik daarvoor de selectiehulp op de pagina’s over Zelfkennis en Zelfinzicht.

Op welke manier probeer ik mijzelf verder te ontwikkelen?

Ik probeer deze periode extra aandacht te besteden aan een thema waar ik al lange tijd mee bezig ben, maar dan in een andere hoek. Met “subsidies en fondsenwerving” ben ik bij JoHo zo’n tien jaar actief geweest (2005-2015), vooral gericht op jongeren en wereldburgerschap en vooral in projecten met het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Voor Muziekids kijk ik wat meer naar de culturele en zorgsubsidies, een totaal andere sector. Door mijn chronische pijn is de energie die ik aan ontwikkeling kan besteden zeer beperkt, maar toch probeer ik de laatste tijd wat webinars en online trainingen te volgen over dit thema. Mijn kennis van deze sectoren en subsidieregelingen neemt toe en hopelijk kan ik dit later benutten voor Muziekids. Ook ben ik dit blog Erzitmuziekinmijnleven gestart. Enerzijds zit daar een therapeutisch element in :-), het is namelijk wetenschappelijk aangetoond dat “van je afschrijven” helpt om je brein zodanig af te leiden dat de nadruk minder op pijnprikkels komt te liggen. Anderzijds vind ik het leuk WordPress vaardigheden op te doen en ook mijn schrijfcompetenties al doende aan te scherpen.

Bijdragen aan je gezin

Is een stapje extra zetten in je relatie of gezin een vorm van vrijwilligers’werk’? 🙂 Mwah, daar valt over te discussiëren. Maar de tijd die je tot je beschikking hebt kun je maar één keer besteden. Besteed je die aan dat extra rapport? Aan die mails die nog wachten? Aan die online meeting die wel nuttig maar niet persé nodig is? Of besteed je die tijd aan de mensen thuis om je heen?

Door meer tijd met elkaar door te brengen, en dat ook met volle aandacht te doen, krijg je bij uitstek meer kansen om de anderen in je gezin te helpen. Net wat meer interesse te tonen in en vragen te stellen over het werk van je partner. Je kinderen, die thuis aan het leren zijn, extra helpen met de vragen die ze hebben of de (ict)issues waar ze tegenaan lopen. Spontaan voor te stellen een verhaal voor te lezen, los van het dagelijkse avondritueel. Écht tijd te nemen voor elkaar, in plaats van langs elkaar heen te rennen (want er moet nog worden gesport, muziek gemaakt, naar de film of…noem maar op).

Het lijkt zo vanzelfsprekend om tijd aan elkaar te besteden, maar dat is het lang niet altijd. Óók niet in (gezins)relaties die op zich prima lopen. Tijd aan elkaar besteden is een bewuste keuze en gaat ten koste van andere zaken. Je hebt de keuze om wel of niet (meer dan voorheen) bij te dragen aan je gezin.

Op welke manier(en) draag ik (extra) bij aan mijn gezin?

Ik probeer dit principe van bewuste aandacht altijd, maar zeker nu, zo veel mogelijk toe te passen. Dat gaat natuurlijk de ene keer beter dan de andere. Natuurlijk is bijdragen aan je gezin vanzelfsprekend en ligt de tijd dat ‘vader’ altijd alleen maar hard aan het werk was en ‘moeder’ het gezin draaiende hield ver achter ons. Gelukkig ook maar. Maar toch, soms kan ik zo opgeslokt worden door een bezigheid, dat ik vergeet aandacht te besteden aan de mensen om me heen. Op een of andere manier kan ik me vrij goed concentreren en focussen, waardoor er bij wijze van spreken een olifant door de kamer kan lopen zonder dat ik hem opmerk. Zeker in deze social media en smartphone tijden bestaat ook bij mij nog wel eens het gevaar dat je meer op je telefoon bezig bent dan in ‘reallife’. Ik probeer me daar telkens weer bewust van te zijn en ook heel bewust gesprekken aan te gaan met de anderen in het gezin. Zo min mogelijk ‘automatische piloot’. Maar, ik ben zeker geen heilige :-)…dus ook ik moet mezelf soms heel bewust corrigeren…

Bijdragen in je wijk en dorp of stad

Ook al is je mobiliteit beperkter geworden, er is natuurlijk nog steeds veel bij te dragen in je directe omgeving. Iedereen kent inmiddels wel de voorbeelden van de hulpvraag van een oudere in je woonomgeving via je Nextdoor app, de initiatieven om te koken voor ouderen in de buurt, een boodschap te doen, een kaartje of brief in de bus te stoppen. Kleine bijdragen maken soms net dat verschil, of zorgen minimaal voor een contactmoment dat iemands dag kleurt. Heb je eenmaal contact gelegd, onderhoud dat dan, vraag eens door.

Kijk ook eens in de buurt waar je woont welke stichtingen er allemaal zijn, wat zij doen, welke hulpvraag ze normaliter -of juist nu- hebben. Hoe kan jij bijdragen, of wellicht weet je iemand in je netwerk die zou kunnen bijdragen. Hoe kan je -digitaal- contact leggen met groepen mensen in je buurt die nog verder willen integreren, mensen waar je normaliter niet snel contact mee zou leggen. En: welke vaardigheden kan jij aanscherpen door je juist nu in te zetten voor dat project of die minderheidsgroep in je dorp of stad, wat kan het jou opleveren en…op welke manier draagt dat bij aan je eigen ontwikkelingspad?

Op welke manieren draag ik bij aan mijn wijk?

Ik probeer normaliter een zo open mogelijke houding aan te nemen als ik buiten op straat loop. In deze tijd van ‘thuis blijven’ is dat allemaal net wat lastiger en is er minder interactie. Maar spontane gesprekjes op straat zijn -met 1,5 meter afstand- nog steeds mogelijk. Ik let daarbij extra op ouderen, die het vaak heel prettig vinden om even een gesprekje te hebben, hoe kort ook. Vaak is een wandeling buiten voor hen een van de weinige uitjes en contactmomenten op de dag. Al regelmatig zijn daar hele leuke gesprekken uit voortgekomen. Ik woon in de Belcrum, een jaren-30 wijk op de grens tussen Breda-Noord en Breda-Centrum. Een wijk ook die de laatste tien jaar sterk in ontwikkeling is geweest. Ouderen vinden het bijvoorbeeld heel leuk om te vertellen over de wijk vroeger, terwijl ik het juist leuk vind om meer te horen over wat er in al die panden vroeger te vinden was. Van de slager op de hoek tot die groentewinkel midden in mijn vorige woonstraat (we zijn binnen de wijk een keer verhuisd), van de fysio-praktijk in ons huidige huis tot de vroegere veemarkt in het verlengde van…de Veestraat. Daarnaast vind ik vind het leuk om regelmatig te kijken welke initiatieven er in mijn wijk allemaal zijn. Gewoon, rondlopen door de wijk en kijken wat je tegenkomt, of al online googlend. Zo is er nog véél meer te vinden dan je op het eerste oog ziet.

Bijdragen in Nederland

Het kan zijn dat je in deze tijd minder werk hebt dan normaal, hoewel dat natuurlijk niet voor iedereen geldt. Is dat bij jou het geval, denk dan eens na over welke goede doelen of maatschappelijke projecten je altijd al hebben aangesproken, maar waar je normaliter geen tijd voor vrijmaakte om jouw bijdrage te leveren. Check de social media kanalen van deze projecten of doelen om te kijken welke hulpvraag ze juist op dit moment hebben. Of gebruik platforms als NLDoet, NLvoorelkaar, Vrijwilligerswerk.nl om te kijken welke projecten met jouw voorkeuren kunnen matchen. Veel initiatieven zijn hard aan het omschakelen van fysiek vrijwilligerswerk naar vrijwilligerswerk-op-afstand, of hebben juist nu tijd voor die klussen die normaal gesproken blijven liggen. Het is dus niet of minder belangrijk dat je ergens ‘op locatie’ verschijnt, taken en werkzaamheden worden juist online verdeeld.

Natuurlijk is er altijd al volop vrijwilligerswerk-op-afstand te vinden geweest, maar nu al helemaal. Werk mee aan bewustwordingscampagnes van goede doelen, help mee op platforms rondom digitaal leren, verzorg de online boekhouding voor een stichting, schrijf webteksten of werk mee aan rapporten en jaarverslagen, ga bellen met ouderen of anderen met een hulpvraag, biedt huiswerkbegeleiding aan, benader bedrijven of serviceclubs die jouw goede doel financieel willen ondersteunen…activiteiten zijn er volop. Deze maanden vind je er extra veel via bijvoorbeeld de zoekterm “coronaproof vrijwilligerswerk”.

Op welke manieren draag ik bij aan initiatieven in Nederland?

Het zal geen verrassing zijn voor diegene die al wat meer berichten heeft gelezen: ik zet me in voor zowel de JoHo Foundation (stichting waar ik al ruim twintig jaar werk) als voor Stichting Muziekids. Met name die laatste is er recenter bij gekomen. Beide stichtingen hebben het lastig door de gevolgen van corona. Voor JoHo betekent de vermindering of zelfs het volledig stil komen te liggen van alle Nederlanders die naar het buitenland vertrekken vooral een vermindering in verzekeringsinkomsten; een van de belangrijkste inkomstenpijlers van de stichting. Voor Muziekids betekent het het volledig sluiten van de muziekstudio’s waar kinderen in ziekenhuizen normaliter gebruik van maken. Júist in een tijd waar ‘afleiding’ nóg belangrijker is -er komt immers nog minder bezoek langs in het ziekenhuis-, moeten de activiteiten worden stilgelegd. Muziekids en de studioleiders zijn dan ook koortsachtig aan het werk om de muziekactiviteiten naar online vormen te vertalen en de muziektrolleys voor gebruik ‘op afstand’ geschikt te maken. Fundraising acties en evenementen mogen in fysieke vorm niet doorgaan, dus wordt er nagedacht hoe acties ‘op afstand’ kunnen plaatsvinden en hoe er online fondsen kunnen worden geworven. Toch biedt de situatie ook nieuwe kansen; er zijn allerlei bedrijven en initiatieven die juist nu patiënten en medewerkers in de ziekenhuizen een hart onder de riem willen steken.

Bijdragen als wereldburger

Alle activiteiten die je als vrijwilliger-op-afstand in Nederland kunt verrichten kun je ook met een meer mondiale blik uitvoeren. Er zijn wereldwijd honderdduizenden stichtingen, ngo’s en kleinschalige projecten die je hulp altijd al goed, maar nu helemaal goed, kunnen gebruiken. Waar normaliter een deel van de mensen virtueel werkt en een deel er voor kiest zelf een periode fysiek in het buitenland door te brengen, verrichten mensen het werk nu -door alle reisbeperkingen- vooral op afstand.

Naast algehele promotie van het werk van allerlei stichtingen (zorgen voor meer bekendheid op de Nederlandse markt) en lobbywerk voor allerlei campagnes en strijdbare goede doelen, kan je bijvoorbeeld als online psycholoog werken, meewerken aan extra fundraising voor een fairtrade webshop, je kan bloggen, vloggen of content maken voor goede doelen of sociale ondernemingen, nieuwscontent verzorgen of social media kanalen mee helpen onderhouden, logo’s, artwork of websites designen, op afstand lesgeven in bijvoorbeeld de Nederlandse of Engelse taal of mensen coachen op afstand. Ook is er veel werk te verrichten in het managen of modereren van online communities en online platforms.

Wat is mijn bijdrage als wereldburger?

Al lange tijd blog ik bij WorldSupporter, community voor iedereen die op zijn of haar manier een steentje wil bijdragen aan ontwikkelingen in de wereld. Juist ook in deze periode blijf ik dat doen en probeer ik aandacht te vragen voor allerlei stichtingen en initiatieven wereldwijd. Mijn blikveld daarin is breed, maar aan twee initiatieven besteed ik vaker dan gemiddeld aandacht: het werk van Tessa de Goede (Tess Unlimited) voor kinderen met een hazenlip in Guatemala en het werk van Juliette Kwee (Smokey Tours) met opleidingsplaatsen voor tourguides in de sloppenwijken van Manila, op de Filippijnen.

Virtuele vrijwilligersactiviteiten

Wat kan je zoal doen als “virtueel vrijwilliger”? Een aantal voorbeelden van mogelijkheden, als aanvulling op wat je al las bij “bijdragen als wereldburger”:

  • werp je op als online ambassadeur van een goed doel, ngo, stichting
  • bied je diensten aan als vertaler, bijvoorbeeld voor ngo’s die zich in Nederland willen profileren
  • bied coaching, een luisterend oor of sociale steun aan via de telefoon of online (er zijn verschillende organisaties, denk aan de Luisterlijn, Kindertelefoon, Zilverlijn, Crisislijn)
  • organiseer online fundraisers voor een goed doel
  • bied je aan als virtueel volunteer bij de Verenigde Naties
  • ondersteun onderzoekers bij hun dataverwerking, bij het opstellen of meelezen van verslagen of onderzoeksrapporten
  • maak producten vanuit je eigen huis, ter verkoop online voor het goede doel
  • creatief en goed in haken of naaien? Maak dekentjes voor bijvoorbeeld De Regenboogboom of Stichting Fieke
  • muzikaal vaardig? Bied jezelf aan als muziekvrijwilliger bij Muziekids en biedt kinderen in ziekenhuizen virtueel afleiding met muziek. Ben je goed in (virtueel) netwerken en fondsenwerving, zet je energie dan juist in om extra middelen op te halen zodat anderen met muziek in het ziekenhuis aan de slag kunnen.
  • bied je diensten aan aan schrijvers die meelezers zoeken (proeflezen voor individuele schrijvers of uitgeverijen)
  • goed in een bepaald vak of thema? Ontwikkel zelf webinars of een online cursus waarin je een thema eenvoudig uitlegt of juist volledig uitdiept.
  • meld je aan als vrijwilliger bij een historisch archief (digitaal toegankelijk maken van historische documenten)
  • goede stem? Stel deze beschikbaar voor de doorontwikkeling van voice recording systemen, of spreek luisterboeken in.
  • begeleid kinderen en jongeren online bij hun huiswerk
  • werk online aan de digitale vaardigheden van ouderen, maak hen vertrouwder met e-mail, skype of andere online communicatiemiddelen
  • meld je aan voor online onderzoeken of communities waarin je je eigen mening deelt rondom bijvoorbeeld overheidsbeleid

Hopelijk geeft deze lijst je inspiratie om na te denken over waar juist jij goed in bent (of waarin je beter wilt worden) en hoe je dat online kunt toepassen.

Hoe draag ik virtueel bij, als online vrijwilliger?

Mijn blogwerk bij WorldSupporter is een wat meer indirecte manier van online vrijwilligerswerk. Door periodiek te bloggen bij WorldSupporter hoop ik andere mensen te inspireren om óók op dat platform ervaringen te delen als wereldburger, zodat meer mensen elkaar op de hoogte houden van wat zij ondernemen. Niet alleen inspireert dat, hopelijk worden daardoor ook steeds minder vaak ‘wielen opnieuw uitgevonden’. Daarnaast neem ik deel aan diverse (online) panels, met name binnen Nederland, om mijn mening te geven over allerlei zaken. Als Amphia patiënt heb ik mij aangemeld voor het Amphia panel, om regelmatig mee te denken over patiëntgerelateerde vragen die het Amphia heeft. Een in de twee maanden komen er, meestal in enquêtevorm, vragen langs waar ik zo eerlijk en uitgebreid mogelijk antwoord op geef. Daarnaast heb ik me recent aangemeld voor een online discussie-community Nederland Denkt Mee, waarbij de rijksoverheid een selectie van Nederlanders bevraagt over allerlei overheidsgerelateerde thema’s. Ik vind het leuk om na te denken over issues waar de overheid de mening van de burger belangrijk vindt en je kunt ook zelf topics aandragen. In een tijd waarin ik door chronische pijn niet productief kan zijn voor mijn reguliere werkgever, vind ik het prettig om deze manier(en) toch maatschappelijk relevant bezig te kunnen zijn.

Deel je ervaringen

  • Heb jij er juist nu voor gekozen om op een plek bij te dragen waar je dat normaal gesproken niet direct zou doen? Ben je op zoek gegaan naar vrijwilligerswerkmogelijkheden in je directe omgeving, of online?
  • Ben jij al langer actief als (online) vrijwilliger of ‘remote volunteer’ of ‘digital nomad volunteer’? Of ben je juist nu gestart met vrijwilligerswerk op afstand, door de corona omstandigheden?
  • Heb je tips & trucs voor anderen met betrekking tot het vinden van de juiste vrijwilligersvacature? Of zoek je juist vrijwilligers voor jouw specifieke goede doel?
  • Heb je deze corona-tijd gebruikt om juist eens uit te zoomen van je werksituatie, opnieuw stil te staan bij je passies en/of wat je verder wilt ontwikkelen?

Deel je ervaringen en tips via de reacties hieronder.

Meer lezen

  • Voor een inzicht in je talenten en kwaliteiten, of hulp bij het ontwikkelen van een reëel zelfbeeld, is de pagina Persoonlijke ontwikkeling & Internationale samenwerking een mooi startpunt.
  • Wil je beter grip krijgen op de non-profitsector en goede doelen? JoHo wijst je de weg.
  • In de Job Shops van JoHo vind je allerlei vacatures voor vrijwilligerswerk in en buiten Nederland, maar er is ook een shop voor digitaal vrijwilligerswerk.
  • Ook bij JoHo kun je vrijwilligerswerk op afstand verrichten, bijvoorbeeld als tekstredacteur of WorldSupporter ambassadeur. Lees er meer over in de JoHo Job shop.
  • Er zijn talloze online platforms voor vrijwilligerswerk in je stad, in Nederland of wereldwijd. JoHo heeft er een aantal voor je op een rij gezet, biedt een platform voor vacatures van anderen en geeft inzicht in en achtergronden bij vrijwilligerswerk. Of kijk bijvoorbeeld eens bij Idealist.org of Onlinevolunteering.org.
  • Er zijn o.a. op Youtube diverse webinars te volgen over “Virtual volunteering”, zowel gericht op de werkzoeker als op de organisatie die vrijwilligers virtueel aan zich wil binden.
Kind zit alleen op de trap

Welke vaardigheden komen van pas als je pleegouder bent: achter het gedrag van kinderen (en ouders) kijken

Geschatte leestijd: 5 minuten.

In deze blogomgeving blog ik regelmatig over vaardigheden en competenties die bij uitstek van pas komen als je pleegouder bent. In dit blog: achter het gedrag van kinderen (en ouders) kijken.

Toen ik startte met mijn pleegouderschap had ik een paar maanden daarvoor de STAP cursus gevolgd, verzorgd door Juzt-voorganger Tender. STAP staat voor Selectie Training Aspirant Pleegouders. Enerzijds is STAP inderdaad bedoeld als ‘selectie-mechanisme’ en er vielen in ‘onze’ ronde daadwerkelijk ook meerdere ouders af. Anderzijds gaf de training ruimte om te werken aan competenties en vaardigheden die nodig zouden blijken te zijn bij het omgaan met pleegkinderen. In een aantal trainingsavonden werd aandacht besteed aan o.a.

  • Openheid en duidelijkheid in het contact met pleegkinderen
  • Samenwerken als team en het delen van ouderschap
  • Kinderen helpen een positieve kijk op zichzelf te ontwikkelen
  • Kinderen helpen hun gedrag te veranderen zonder hen pijn te doen
  • Het inschatten van de uitwerking die het pleegouderschap op de eigen situatie heeft
  • Veiligheid: pleegouders bieden een pleegkind een veilige leefomgeving

Na de -ik geloof acht- trainingsavonden met een leuke combinatie van theorie en praktijk dacht ik er wel klaar voor te zijn. Genoeg geoefend, genoeg rollenspellen gedaan, genoeg oefeningen ingevuld, genoeg gespard met andere pleegouders. Diploma op zak, voorkeuren voor de eerste match aangegeven en huisbezoeken van de pleegzorgorganisatie afgerond. Ik zat er naast.

Achter het gedrag van kinderen (en ouders) kijken

Ik zat er ontzettend naast. In de ruim vijftien jaren pleegzorg die volgden heb ik regelmatig behoefte gehad aan extra theorie en/of praktische training. Ik miste bagage op het gebied van bijvoorbeeld hechting(sproblematiek), omgaan met loyaliteit, omgaan en samenwerken met ouders. Wat betekent het eigenlijk als je pleegkind al bij de eerste kennismaking je hand grijpt tijdens een eerste wandeling buiten? Wat doe je als de eigen ouder, na het terugbrengen na een weekendbezoek, je belt met de vraag hoe haar kind aan die nieuwe blauwe plek komt? Waarom geeft je pleegkind je vrouw een flinke stomp in haar rug en jou een knuffel? En hoe reageer je eigenlijk op die stomp? Hoe ga je er mee om als de eigen ouder voor de zoveelste keer belt dat het weekendbezoek niet door kan gaan omdat de auto stuk is? Of de favoriete slaapknuffel niet in zijn weekendtas blijkt te zitten en je daar achterkomt als het om 21:00 uur slaaptijd is?

Ik begon in mijn rol als pleegouder zonder dat ik zelf al eigen kinderen had leren opgroeien. Ik had dus geen referentiekader en kon moeilijk inschatten welk gedrag nu gewoon ‘kind-eigen’ is en welk gedrag misschien kon voortkomen uit het ‘pleegkind zijn’.

Creatief zijn in oplossingen

De vaardigheid die ik in het begin nog niet echt had ontwikkeld was ‘achter het gedrag van kinderen leren kijken’. Maar óók achter dat van de ouder(s) van het pleegkind. Ik leerde al snel dat je op twee manieren kon reageren op gedragsuitingen die ik hiervoor al benoemde. Vanuit je eerste impuls, licht paniekerig, of beschuldigend, of juist juichend, zelfvoldaan, boos, of verwijtend: “hé wat doe je nu, waarom sla je haar”, “och, wat schattig, kijk eens hoe goed contact we al maken, het is nog maar de allereerste ontmoeting”.

Die speelgoedknuffel…

… zat vrij bewust niet in de tas van ons pleegkind. Want, slapen zonder knuffel, dat zat er bij hem niet in. Maar wáárom is zijn moeder nu ‘vergeten’ die knuffel in de tas te doen? Onze pleegzoon vroeg ons zijn moeder te bellen -vrijdagavond, negen uur- om de knuffel te komen brengen. Of, beter nog, het weekend af te blazen en ‘de volgende keer’ opnieuw te proberen. Moeder had een eigenbelang bij het vergeten van die knuffel, want dan zou het weekend een slechte start hebben, haar kind slecht slapen (dus chagrijnig zijn), of dan kon ze toch nog even opnieuw langskomen. Maar soms was een ouder gewoon echt chaotisch bij het inpakken van de tas. Of was de knuffel gewoon écht vergeten. We losten het op door niet te gaan bellen of het bezoek dan maar af te blazen, maar door in onze enorme knuffelberg naar een ‘vriendje’ te zoeken die héél sterk leek op zijn eigen knuffel. Na wat extra geruststelling bleek dat voldoende.

Dat snelle handje bij de eerste kennismaking…

…was helemaal geen teken van ‘super geslaagde eerste ontmoeting’. Het was een handje omdat hij nu eenmaal niet anders gewend was, volwassenen wisselden elkaar in rap tempo af in zijn leven en hij had met niemand meer een band, was slecht, onvoldoende of gewoon niet gehecht. ‘Hand in hand lopen’ had voor mij een hele andere lading dan voor hem. Of, die optie was er ook, het kon een direct en snel en krampachtig vastklampen zijn geweest aan de eerste de beste volwassene die méér voor hem wilde betekenen dan puur opvangen en verzorgen (dit pleegkind woonde in een tehuis, vader was er niet, moeder niet in beeld). Inclusief de angst dat ook jij als volgende volwassene weer snel verdwenen zou zijn…en dat gaan we dan ook eens even lekker uittesten, bleek in de daarna volgende ontmoetingen: hoe ver kan ik gaan voordat ook jij me in de steek laat?

‘Achter het gedrag van kinderen en hun ouders kijken’ was een vaardigheid die ik met vallen en opstaan in de loop der jaren heb ontwikkeld. En nu ook veel en vaak probeer toe te passen op al onze kinderen.

Versterken van de kracht van pleegouders

In het programma Versterken van de kracht van pleegouders is door Jeugdzorg Nederland en de Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen (en in samenwerking met de Vereniging Nederlandse Gemeenten) een impuls gegeven aan een betere samenwerking op het vlak van kennisversterking van pleegouders. De komende jaren wordt er stapsgewijs gewerkt aan het online beschikbaar maken van alle trainingen, cursussen en andere vormen van ondersteuning die, verspreid over heel Nederland, worden aangeboden. Een van de einddoelen is dat je online je eigen ontwikkelpad als pleegouder kunt vastleggen en bijwerken.

Mogelijke eindtools Versterken van de kracht van pleegouders

Deel je ervaringen

  • Heb jij, bij je eigen kinderen of pleegkinderen (die zeker ook het gevoel van ‘eigen’ kunnen zijn), ervaringen met achter het gedrag leren kijken dat je kind laat zien?
  • Of misschien wel ervaringen met volwassenen, familie, collega’s, waarbij je hetzelfde ‘achter het gedrag kijken’ leerde toepassen?
  • Deel ze via de reacties hieronder!

Bijblijven over pleegzorg

Er zijn veel bronnen als je regelmatig wilt lezen over de ontwikkelingen in pleegzorg.

  • Als goed startpunt kun je de websites Pleegzorg Nederland en de NVP regelmatig bekijken. Je vindt er veel achtergrondinfo en praktische tips, bijvoorbeeld over verzekeren, financiële regelingen of op vakantie gaan met pleegkinderen. Ook wordt er regelmatig geblogd over allerlei aspecten rondom pleegzorg.
  • Vraag eens bij je eigen pleegzorgaanbieder of er de komende tijd cursussen en trainingen worden aangeboden. Goed om theoretisch sterker te staan of juist praktische handvatten te krijgen bij een bepaald pleegzorgthema. Maar vooral ook leuk, want je ontmoet er andere pleegouders die zaken soms net anders aanpakken dan jijzelf. Soms kun je ook (gratis of tegen lage kosten) cursussen van andere pleegzorgaanbieders bijwonen. Én er wordt gewerkt aan een landelijke cursusdatabase.
  • De kennisbank van BIJ Ons, een voormalig tijdschrift over pleegzorg, is nog steeds online in te zien. Daarbij wordt er gewerkt aan een doorstart van het magazine.
Groep vrijwilligers die samen de maaltijd bereiden

Werken aan je vaardigheden met vrijwilligerswerk in het buitenland

Geschatte leestijd: 3 minuten.

In het buitenland werken is een verrijking; je krijgt de kans je kennis uit te bouwen over hoe het is om te werken in een land buiten Nederland én je doet internationale praktijkervaring op in een vaak totaal andere cultuur. Dat je als vrijwilliger in het buitenland ook werkt aan diverse individuele competenties en vaardigheden wordt vaak onderbelicht. Wat steek je nu concreet op van een aantal weken of maanden werken voor een stichting of ngo in het buitenland? In hoeverre draagt het bij aan je “curriculum vitae”, naast de concrete bijdrage die je levert in het project?

In dit blog licht ik drie concrete voorbeelden uit waarin vrijwilligers achteraf werd gevraagd in hoeverre ze met het vrijwilligerswerk nieuwe competenties of vaardigheden hadden opgedaan, of bestaande hadden bijgeschaafd, en zo ja welke dat waren.

Vrijwilligerswerk in het buitenland: Curaçao

  • Wie: Nederlandse vrijwilligster Kim (22)
  • Wat: Vier weken gewerkt bij Fundashon Amigunan di Cristo, een stichting die het leefklimaat wil verbeteren voor kansarme jongeren in de wijken Fuik, Seru Machu, Seru Grandi en Sabana Kra.
  • Via wie: Wereldstage
  • Bijdrage: ik wilde graag overal meedraaien en heb activiteiten gecoördineerd en begeleid die de stichting organiseert voor de jeugd, ik heb jongeren begeleid bij hun huiswerk, hééél veel broodjes voor de lunch gesmeerd, jongeren gestimuleerd bij een leesproject, samen geknutseld, muziek gemaakt en gedanst, door te sporten de kids enthousiaster gemaakt om regelmatig te bewegen
  • Competenties & vaardigheden: ik heb door de vele activiteiten waar ik kon bijdragen geleerd beter te plannen, ik heb veel geleerd over samenwerken (met projectleiding en andere vrijwilligers), me professioneel op te stellen, ik heb door voor een groep te staan gewerkt aan mijn zelfvertrouwen, ik heb in de praktijk geleerd te communiceren met mensen met een andere achtergrond/cultuur en er werd veel gevraagd van mijn flexibiliteit.

Vrijwilligerswerk in het buitenland: Filippijnen

  • Wie: Nederlandse vrijwilliger Hans (45)
  • Wat: Twee weken gewerkt bij Wildlife in Need, een animal rescue center gericht op het voorkomen van uitsterven van diverse bedreigde diersoorten, o.a. door het beschermen van hun leefgebied, het redden van zieke of gewonde dieren en het voorkomen van (illegale) handel
  • Via wie: Worldexperience Philippines
  • Bijdrage: ik heb meegewerkt in het project gericht op de langstaart makaak (een apensoort). Ik werkte in de Subic Bay Freeport Zone, waar makaken onder coördinatie van het project worden vrijgelaten. Ik vond het bijzonder om met dit gedreven team van Filippijnse en internationale vrijwilligers samen te werken; ik mocht assisteren bij het vrijlaten van een makaak, ik heb geholpen met het bereiden van voedsel (de apen worden tijdelijk gevoerd volgens een afbouwschema) en heb hand- en spandiensten gericht bij diverse kluswerkzaamheden in het project.
  • Competenties & vaardigheden: het samenwerken met het vrijwilligersteam was voor mij heel leerzaam, ik heb in korte tijd veel geleerd over de kansen maar ook bedreigingen van een dierenopvangproject waardoor mijn organisatiebewustzijn groeide, mijn geduld werd her en der op de proef gesteld en natuurlijk heb ik me ook redelijk moeten aanpassen aan de klimatologische omstandigheden en manier van werken in het project. 

Vrijwilligerswerk in het buitenland: Tanzania

  • Wie: Nederlandse vrijwilligster Manouk (32)
  • Wat: Anderhalve maand gewerkt bij een kleine kliniek in Iringa
  • Via wie: Vrijwillig Wereldwijd
  • Bijdrage: omdat ik een medische opleiding en werkervaring had mocht ik veel doen in deze kleine kliniek; ik heb meegeholpen bij de intake van patiënten, ik heb samen met een Tanzaniaanse collega mensen getest en behandeld die besmet waren met het HIV virus, ik heb geassisteerd bij het verstrekken van medicijnen aan patiënten die de kliniek bezochten en ik heb voorlichting gegeven over hygiëne en gezondheid in het algemeen.
  • Competenties & vaardigheden: het was heel anders werken dan in het ziekenhuis waar ik in Nederland werkzaam ben. Dat vroeg bijvoorbeeld veel van mijn flexibiliteit, geduld en aanpassingsvermogen. I heb geleerd professioneel te handelen onder totaal andere omstandigheden dan in Nederland, het samenwerken met het medisch team van de kliniek vond ik heel prettig en omdat ik op zoveel plekken kon assisteren moest ik mijn eigen werkzaamheden plannen, veel meer nog dan in Nederland. Ook ben ik omgevingsbewuster geworden; de leefomstandigheden in de dorpen rondom Iringa bepalen mede de zorgvraag van de patiënten die ons bezochten.

Deel je ervaringen

  • Ben jij je bewust geworden van een groei in bepaalde competenties of vaardigheden, door je vrijwilligersperiode in het buitenland?
  • Heb je daar specifiek op ingezet (je project gekozen juist om bepaalde vaardigheden te verbeteren) of is dat meer onbewust gegaan?
  • Op welke manier pas je hetgeen je geleerd hebt tijdens je periode in het buitenland nu toe in je werk, vrijwilligerswerk of andere activiteiten in Nederland?
  • Deel je ervaringen via een reactie hieronder, of schrijf er zelf een blog over.

Meer lezen over het ontwikkelen van je talenten en vaardigheden