Er zit muziek in mijn leven

Een van de dingen die ik de afgelopen jaren vaker heb gezegd in interviews, is dat pijn mij kleiner maakte, letterlijk en figuurlijk. Mijn wereld werd compacter. Minder beweging, minder spontaniteit, vaker binnen. Ik herinner me nog goed hoe ik op een slechte dag vanuit mijn woonkamer naar buiten keek, mensen voorbij zag lopen en dacht: het leven speelt zich daar af, en ik zit hier.

Mijn wereld is nu gelukkig weer een stuk groter. Tijdens een wandeling, wachtend op een trein, of gewoon terwijl ik nog eens uit het raam kijk droom ik regelmatig weg in gedachten. Dan valt het me regelmatig op hoe snel we in Nederland toch ook naar binnen verdwijnen. Zeker zodra de zomer voorbij is. In herfst en winter -niet mijn favoriete seizoenen- wordt de straat vooral iets waar je doorheen beweegt. Liefst zo efficiënt mogelijk. Iedereen lijkt haast te hebben om binnen te zijn, snel de deur achter zich dicht te trekken.

Deze zomer, op vakantie in Marokko, voelde dat heel anders. Het dagelijks leven speelde zich daar opvallend vanzelfsprekend veel meer buiten af. Mensen zaten op straat, bleven hangen bij winkels, maakten een praatje zonder afspraak. Buiten zijn was geen uitzondering, maar de plek waar het leven zich afspeelde.

Sindsdien vraag ik me af wat meer buiten leven met mij zou doen. Met hoe ik beweeg, in mijn contacten met anderen, met hoe ik rust ervaar. En vooral: wat het zou betekenen voor mijn Schijf van 5, de vijf elementen die mij richting geven, juist ook in mijn leven met aanhoudende pijn.

---

---

Lang verblijf in het buitenland: werk én droom

Die gedachte van meer buiten leven raakt aan iets dat al langer met me meeloopt. Mijn langgekoesterde droom om te emigreren. Of in elk geval langer in het buitenland te leven. Al sinds mijn stage- en scriptietijd in Guatemala (aantal maanden) en Maleisië (paar weken) bleef dat gevoel hangen: een tijd ergens wonen waar het leven zich meer buiten afspeelt.

Spanje kwam daarin vaak terug. Niet als vlucht, maar als verlangen naar een ander ritme. Meer buiten, meer tussen mensen, minder binnen en gehaast.

Schrijven over emigratie en lang verblijf in het buitenland werd later ook mijn werk. Ik schreef erover, hielp anderen, verzamelde ervaringen en verhalen. Tegelijk bleef het een persoonlijke droom. Een gedeelde droom, met mijn vriendin. Ons leven liep uiteindelijk anders. Het bleef bij dromen en veel reizen. Maar ook dat heeft waarde. En erover blijven wegdromen blijft leuk. Zeker iedere keer weer als we in Spanje zijn en merken hoe snel je vanzelf buiten leeft.

Meer buiten leven en mijn Schijf van 5: goed zorgen voor mijn lijf

Goed zorgen voor mijn lijf gaat voor mij over meer dan bewegen alleen. Natuurlijk hoort bewegen erbij: lopen, staan, van houding wisselen, op tijd pauzeren. Maar het gaat net zo goed over wat ik eet, hoe ik herstel, hoe ik luister naar signalen die mijn lijf allang geeft voordat het stoplicht van groen naar oranje of zelfs rood gaat.

Meer buiten leven maakt dat bijna vanzelfsprekender. Je loopt een stuk in de zon, wanneer je ergens moet zijn. Je zit buiten, eet samen, neemt de tijd. Maaltijden zijn minder functioneel en meer onderdeel van het leven zelf.

Dat zie ik iedere keer weer in Spanje, en ook recent weer in Marokko. Meer verse producten, eenvoudiger koken, het Mediterrane dieet niet als leefstijlkeuze, maar als dagelijkse gewoonte. En eten wordt meteen iets sociaals. Iets dat verbindt: een ander element uit mijn Schijf van 5.

Goed zorgen voor mijn lijf lukt beter wanneer het niet voelt als een taak, maar als onderdeel van de dag.

Meer buiten leven en mijn Schijf van 5: verbinding zonder afspraak

Wat me misschien nog het meest opviel in Marrakesh, was hoe zichtbaar mensen voor elkaar waren. Meer buiten leven maakt contact eenvoudiger en minder zwaar. Je hoeft niets te organiseren om elkaar te zien. Je ziet elkaar omdat je toch al dezelfde ruimte deelt.

In Nederland plannen we verbinding. Afspreken, agenda’s naast elkaar leggen, tijd maken. En dat is niet verkeerd. Maar het maakt verbinding soms ook kwetsbaar. Want als de agenda vol zit en je van hot naar her rent, valt échte verbinding vaak weg.

Buiten leven maakt contact losser. Je groet, je herkent gezichten, soms praat je even, soms helemaal niet. Je bent sneller even in verbinding. Dat gebeurt trouwens ook gewoon in mijn eigen Belcrum in Breda. We groeten elkaar, maken een praatje, er ontstaan spontane borrels. Ik geniet daarvan, al merk ik eerlijk gezegd ook dat ik zelf minder vaak degene ben die zomaar aanbelt.

Het is wel eens anders geweest, in de donkerste dagen vol pijn, maar ik heb tegenwoordig weer genoeg verbinding. Genoeg mensen om mij heen. En genoeg energie om zelf ook die verbinding aan te gaan. Ik kan goed op mezelf zijn, en daar ook echt van genieten, maar heb ook mensen om me heen nodig. En mensen die me af en toe ‘uit huis trekken’.

Meer buiten leven en mijn Schijf van 5: rust in een menselijker tempo

Rust associeer ik al lang niet meer met stilte. Stilte kan zelfs onrustig zijn. Buiten leven kan juist vol geluid zijn: stemmen, druk verkeer, muziek. Af en toe gekmakend, daar in de Marokkaanse souks, maar toch gaf het ook rust.

Misschien omdat het tempo anders is. Minder strak. Minder opgejaagd. Binnen, achter al die digitale schermen, komt alles vaak tegelijk binnen. Buiten ontwikkelt het leven zich meer stap voor stap. Je kijkt, wacht, beweegt mee.

Ik idealiseer dat natuurlijk deels. Ook buiten Nederland leven mensen steeds gehaaster. En als ‘vertrekker’ neem je je eigen tempo gewoon mee. Maar vaak kan het wel net wat eenvoudiger. Met meer natuurlijke rustmomenten op een dag.

Rust zit voor mij niet in minder prikkels, maar in minder gehaast.

Meer buiten leven en mijn Schijf van 5: zingeving, bijdragen aan de gemeenschap

Zingeving zit voor mij steeds minder in grote woorden of persoonlijke doelen. Mensen die meer buiten leven laten me zien hoe betekenis ook ontstaat in het alledaagse: bijdragen, helpen, delen. Niet omdat het leven makkelijk is, maar juist omdat het vaak hard werken is.

In Marokko zag ik hoe veel mensen iedere dag hun stinkende best doen om inkomsten te genereren. Het leven is daar niet romantisch of zorgeloos. Mijn beeld, als zomerse toerist, van de alledaagse werkelijkheid is natuurlijk enorm gekleurd. En toch wordt wat er is, gedeeld. Een maaltijd, tijd, aandacht. Niet als uitzondering, maar als normaal onderdeel van samenleven.

Een moment blijft me bij. We slenterden door de grootste souk van Marrakesh. Slenteren is vaak funest voor mijn pijn, dat weet ik inmiddels. Mijn pijn nam ook toen toe en ik bleef staan bij een kraampje, zichtbaar worstelend met een van pijn vertrokken gezicht. Een oudere baas, zittend op een krukje, zag me. Zonder woorden, wijzend, stond hij op en schoof zijn kruk mijn kant op.

Zo’n klein gebaar. En tegelijk zo groots. Het raakte me.

Zingeving ontstaat wanneer je ziet wat de ander nodig heeft en daar iets mee doet.

Ook in Nederland gebeurt dit, gelukkig, nog. In buurten, verenigingen, vrijwilligerswerk, zorg. We doen soms alsof het verdwenen is, maar het is er nog volop.

Betekenis vinden, zingeving, is niet iets wat je alleen voor jezelf hoeft te zoeken. Maar iets wat juist ontstaat wanneer je onderdeel bent van én bijdraagt aan het geheel.

Meer buiten leven en mijn Schijf van 5: autonomie, eigen keuzes binnen het geheel

Op het eerste gezicht lijkt het bijna tegenstrijdig. Meer buiten leven, meer onderdeel zijn van een gemeenschap en tegelijk vasthouden aan autonomie. Aan eigen keuzes maken, grenzen bewaken. In sommige culturen lijk je als individu juist minder centraal te staan dan het geheel.

Toch herken ik daarin iets uit mijn eigen leven. Leven met pijn heeft mij geleerd dat autonomie niet altijd gaat over alles zelf doen. Soms gaat autonomie juist over afstemmen. Over keuzes maken die passen bij wat er is, en accepteren dat je niet alles zelf hoeft te dragen.

In gemeenschappen waar delen en bijdragen vanzelfsprekend is, lijkt autonomie minder te gaan over ‘losstaan’ en meer over ‘je plek kennen’. Je hoeft niet alles alleen te doen, maar je mag wel aangeven wat voor jou werkt en wat niet.

Autonomie voelt voor mij als ruimte binnen het geheel, niet als afstand ervan.

Juist doordat ik mijn grenzen steeds beter ken, kan ik onderdeel zijn zonder mezelf kwijt te raken.

Iets van dat ‘andere leven’ meer toelaten…zou dat lukken?

Deze overpeinzing (ik schreef het serieus als ‘overpijnzing’, kun je nagaan) zo aan het eind van 2025, betekent voor mij niet dat alles anders moet. Nederland blijft Nederland, met regen, kou en gesloten gordijnen. Het verklaart wel waarom ik altijd opbloei als de lentezon doorkomt.

En emigreren blijft een droom. En een onderwerp om nog regelmatig over te schrijven. Dromen mogen blijven bestaan, ook als ze niet worden uitgevoerd. En misschien gaat het hier niet om écht vertrekken, maar om iets van dat andere leven hier al toe te laten.

Een mooi voornemen voor 2026.

Deel je ervaringen

Ik ben benieuwd hoe dit voor jou werkt.

• Waar of wanneer merk jij dat je leven zich vooral binnen afspeelt, en waar juist buiten?
• Hoe zoek jij actief contact met het leven ‘buiten’, als je merkt dat je in je eigen cocon zit? Of heb je die behoefte dan helemaal niet?
• En herken je de spanning tussen autonomie, eigen keuzes, en onderdeel zijn van een gemeenschap?

Deel je gedachten en ervaringen. Vind ik leuk!

Dat kan via de reacties hieronder, dan leest iedereen mee. Of door contact op te nemen, dan lees alleen ik.

Meer lezen

• Over emigreren naar een van de ‘blue zones’, of ze nu echt bestaan of berusten op toeval. Plekken op de wereld waar mensen ogenschijnlijk heel tevreden en gezond leven.
• Over Positieve Gezondheid, en waarom die onderdelen voor ieder mens, maar zeker als je leeft met chronische pijn, goed zijn om regelmatig op in te zoomen.