Vertrek je met je kinderen voor langere tijd naar het buitenland, voor een lange reis, voor het werk van een van de ouders, of voor een ‘echte’ emigratie, dan is er een aantal aandachtspunten. Op welk moment vertel je het je kinderen, hoe zit het met de leerplicht, welke school ga je kiezen, hoe neem je zorgvuldig afscheid, etc. Heb je één of meerdere tieners onder je kinderen, dan zijn er wat extra things-to-tackle…

Formeel, volgens de definitie, is een tiener ‘iedereen tussen de 13 en 19 jaar’, maar uiteraard ligt deze leeftijdsrange in de praktijk wat breder. Een tiener is geen ‘kind’ meer die je in de meeste gevallen haast automatisch volgt, maar ook nog geen volwassene met wie je op een bepaald level overlegt. Hoe voorkom je totale anarchie en het verwijt dat je “hun leven ruïneert” als je meedeelt dat jullie als gezin voor langere tijd naar het buitenland verhuizen?

Belangrijkste achtergronden

• als gevolg van veranderende hormonen handelt en reageert een tiener onvoorspelbaar en vaak met veel emotie
• vooral voor tieners zijn sociale relaties uitermate belangrijk; ze ontlenen er in deze leeftijdsfase hun identiteit aan
• een tiener ziet zichzelf als het middelpunt van het universum
• een tiener beschouwt zichzelf wél als volwassene…en wil dan ook als zodanig worden behandeld

Niet iedere tiener is uiteraard een direct gevaar voor zichzelf en de omgeving. Er zijn tieners die makkelijk meebuigen en een vertrek naar het buitenland als één groot avontuur aangaan. Mocht dat bij jou niet helemaal het geval zijn, maak dan gebruik van onderstaande tips.

(waar wordt gesproken over ‘hij’ wordt uiteraard ook ‘zij’ bedoeld)

Communicatie

• anticipeer: stel je voorafgaand aan de “we vertrekken” boodschap al in op veel drama, een scheldkannonade en het veelvuldig ‘rollen met de ogen’. Maak je eerder zorgen als je helemaal géén reactie krijgt…dan zou je tiener zijn probleem met het aanstaande vertrek voor zichzelf kunnen houden.
• betrek je tiener zo vroeg als mogelijk bij de plannen voor een lang verblijf in het buitenland of emigratie. Natuurlijk nog niet als je zelf nog in de twijfel- of uitzoekfase zit, maar wel als je (eventuele) partner en jij er uit zijn.
• maak snel duidelijk per wanneer jullie gaan vertrekken uit Nederland
• luister (écht!) naar reacties die je tiener geeft op de boodschap; geef hem het gevoel dat de reactie wordt gehoord

Controle & invloed

• geef je tiener het gevoel dat hij enige invloed heeft op de (sub)beslissingen die worden genomen; dat hij (haast) als ‘volwassene’ mee mag denken
• zit je tiener in een belangrijk school(examen)jaar, overweeg dan de optie dat hij tijdelijk nog in Nederland blijft, bijvoorbeeld bij familie om dit jaar -samen met eigen vrienden- af te maken. Daarna verandert er toch vanalles en gaan vrienden deels hun eigen weg; jullie nareizen zal dan nog steeds niet altijd eenvoudig maar wel makkelijker worden.
• heeft je tiener een té groot bezwaar tegen een lang verblijf in het buitenland en haal je die bezwaren in de loop der tijd echt niet weg, overweeg dan de optie dat hij vervroegd op kamers gaat of intern verblijft (waar dat kan)
• plan eerste bezoeken van (voor hem belangrijke) vrienden aan jullie nieuwe woonland en/of eerste retourbezoeken aan Nederland alvast in; maak de drempel lager en geef iets om naar uit te kijken
• laat tot een bepaald level merken dat je begrip hebt voor bezwaren en geruzie over de beslissing om te verhuizen. Besef dat je tiener dat vooral doet omdat hij zich uiteindelijk het meest veilig bij jou of jullie voelt.

Benadruk het positieve

• je tiener ‘omkopen’ zal niet meer werken, ga subtieler te werk maar benoem zeker wel de positieve zaken aan het vertrek naar het buitenland. Wat voor jou vanzelfsprekend is hoeft dat voor je tiener niet altijd te zijn.
• Ga je naar een hippe plaats benoem dat. Moet er worden geshopt benoem dat. Worden nieuwe spannende activiteiten of hobby’s mogelijk op de plek waar je gaat wonen benoem dat. Kan een rijbewijs eerder worden behaald benoem dat.

Respecteer de privacy

• wals vooral niet over het verdriet heen dat je tiener zal hebben bij het achterlaten van voor hem belangrijke vrienden en familie.
• gun je tiener zijn eigen proces en tijd om te wennen aan het idee van een vertrek uit Nederland
• onderzoek tegelijkertijd -subtiel- of vrienden of familie kunnen bijdragen aan een positievere houding ten opzichte van het aanstaande vertrek

Voorkom dat je gaat pushen

• natuurlijk heeft je tiener maar tot een bepaald niveau invloed op het vertrek; is de beslissing door jou of jullie gemaakt dan is het dat.
• toch zal je meer tegengas gaan krijgen als je dat ook erg uitstraalt
• help hem liever de voordelen (en nadelen) te onderzoeken, benoem samen de emoties die er zijn, stel ook de moeilijke vragen en vind er samen de antwoorden op.
• voorkom wel dat je (teveel) meegaat in drama en geruzie; geef ruimte maar sta er ook boven

Deel je ervaringen

• Ben je zelf met je kinderen al in het buitenland, voor langere tijd of emigratie? Hoe heb je het proces voorafgaand aan het vertrek ervaren? 
• Heb je tips voor ouders die met tieners nog in de pré-vertrekfase zitten?
• Heb je bepaalde voor- en nadelen ervaren ten tijde van het verblijf in het buitenland?

Deel je ervaringen via een reactie hieronder of schrijf er een eigen blog over.

Lees meer

• Maak gebruik van de keuzehulp van JoHo rondom een lang verblijf in het buitenland of emigratie met kinderen.